Tết Đoan Dương (hay còn gọi là Tết Đoan Ngọ hay Tết giết sâu bọ) là ngày Tết truyền thống của Việt Nam và một số nước Đông Á, diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch, trong quan niệm xưa đây được coi là thời điểm nóng nhất trong năm, thời tiết khắc nghiệt cùng hơi nóng ngột ngạt thời điểm này dễ khiến các bệnh dịch nảy sinh, các loài sâu hại phát triển. Vì vậy, trong ngày Tết Đoan Ngọ, người Việt thường có những tục lệ như nhuộm móng tay, ăn rượu nếp, đeo bùa cho trẻ con, hái lá mùng năm, kết hình nộm con giáp bằng lá ngải cứu…đều có mục đích trừ sâu hại, tránh độc, cầu an lành.
Đặc biệt trong cung đình thời Lê Trung Hưng còn có một nghi lễ liên quan đến ngày Đoan Ngọ là lễ ban quạt. Theo các tư liệu ghi nhận vào ngày tết Đoan Ngọ, vua Lê sẽ ngự tại điện Cần Chính làm lễ thường triều, cúng tế tại Thái Miếu rồi triều đình tiến hành nghi lễ ban quạt cho các quan. Quạt trong nghi lễ được bộ Hộ giao cho làng Đào Xá (Hưng Yên) làm rồi về dâng lên Văn Miếu, Võ Miếu trước khi thực hiện lễ ban cho các quan. Dưới thời Lê Trung Hưng, lễ ban được tiến hành rộng rãi cho các Hoàng thân, Vương thân, quan văn võ tại chức, binh doanh các cơ, đội thuộc bộ. Nghi lễ này chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc, cây quạt được nhà vua ban cho bách quan, vừa là tượng trưng cho việc xua đi cái nóng của mùa hè, cũng có ý nghĩa ban phúc lành, sức khỏe, bình an, cùng thần tử và muôn dân vui hưởng thái bình.
